Δεν μπορούμε να ζητάμε από ένα παιδί να αντισταθεί σε έναν αλγόριθμο που έχει σχεδιαστεί για να μην το αφήνει να φύγει. Κι όμως, για χρόνια αυτό ακριβώς κάναμε. Του λέγαμε να κλείσει την οθόνη, ενώ η πλατφόρμα τού πρότεινε το επόμενο βίντεο. Να μην επηρεάζεται από τα likes, ενώ η αποδοχή μετριόταν σε αριθμούς. Να αφήσει το κινητό, ενώ οι ειδοποιήσεις το καλούσαν να επιστρέψει.
Και όταν δυσκολευόταν, στρέφαμε το βλέμμα στους γονείς. Να βάλουν όρια, να επιμείνουν, να προσέξουν περισσότερο. Ναι σύμφωνοι, οι γονείς έχουν ευθύνη. Έχουν όμως απέναντί τους εταιρείες με τεράστιους πόρους, δεδομένα και τεχνογνωσία, που επενδύουν συστηματικά στην παράταση της προσοχής μας. Η καθημερινή προσπάθεια μιας οικογένειας χρειάζεται τη στήριξη της Πολιτείας, χρειάζεται εργαλεία εποπτείας και ελέγχου.
Αυτή την ευθύνη αναλαμβάνουμε με τον νόμο που θέτει ως ηλικιακό όριο τα 15 έτη για την πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης. Παρεμβαίνουμε προληπτικά, σε μια ηλικία κατά την οποία διαμορφώνονται ακόμη η κρίση, η αυτοεικόνα και η δυνατότητα ελέγχου των παρορμήσεων. Η προστασία της παιδικής ηλικίας είναι δημόσια ευθύνη, όπως είναι και η απαίτησή μας οι επιχειρήσεις να προσαρμόσουν τη λειτουργία τους στις ανάγκες των παιδιών.
Γι’ αυτό και η υποχρέωση αξιόπιστης επαλήθευσης της ηλικίας βαρύνει τις πλατφόρμες. Οι κανόνες συνοδεύονται από εποπτεία και κυρώσεις, ενώ η προστασία των προσωπικών δεδομένων αποτελεί μέρος του σχεδιασμού. Εργαλεία όπως το Kids Wallet θα εξασφαλίζουν ότι η επιβεβαίωση του ηλικιακού ορίου θα γίνεται με την ελάχιστη δυνατή πληροφορία προς τις πλατφόρμες και χωρίς να γνωστοποιείται η ηλικία του υποψήφιου χρήστη.
Η ρύθμιση αυτή αποτελεί συνέχεια των πολιτικών μας για την προστασία της παιδικής ηλικίας, με την ενημέρωση, την ψηφιακή εκπαίδευση και τη στήριξη των οικογενειών να παραμένουν βασικοί άξονες αυτής της προσπάθειας. Τα παιδιά χρειάζονται εργαλεία για να αναγνωρίζουν τη χειραγώγηση, να προστατεύουν τα δεδομένα τους, να αντιμετωπίζουν την παρενόχληση και να ζητούν βοήθεια.
Το διαδίκτυο προσφέρει δυνατότητες γνώσης, επικοινωνίας και δημιουργίας που τα παιδιά πρέπει να μάθουν να αξιοποιούν. Η εξοικείωση με την τεχνολογία, όμως, δεν συνεπάγεται ετοιμότητα απέναντι σε κάθε μηχανισμό της. Το ότι ένα παιδί χειρίζεται με άνεση μια εφαρμογή δεν σημαίνει ότι αναγνωρίζει και τον τρόπο με τον οποίο εκείνη επηρεάζει τις επιλογές του.
Η παιδική ηλικία έχει τον δικό της χρόνο. Χρόνο για φιλίες, παιχνίδι, κίνηση, συζητήσεις, ακόμη και για πλήξη. Δεν χρειάζεται να γεμίζουμε κάθε κενό με μια οθόνη. Οφείλουμε να δώσουμε στα παιδιά χώρο να μεγαλώσουν, χωρίς κάποιος κάθε φορά να διεκδικεί την προσοχή του.
Στη Βουλή, πάντως, η συμφωνία για τη σοβαρότητα του προβλήματος αποδείχθηκε πολύ ευκολότερη από τη στήριξη μιας παρέμβασης. Κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν αμφισβήτησε ότι υπάρχουν κίνδυνοι. Κανένα δεν υπερψήφισε επί της αρχής. Το ΠΑΣΟΚ επέλεξε το «παρών», τα υπόλοιπα το «όχι».
Οι εξηγήσεις είχαν κάτι οικείο. Για κάποιους, η σύγκρουση με τις πολυεθνικές παραμένει πειστικότερη όσο περιορίζεται στις ομιλίες. Για άλλους, η ανακάλυψη ότι ένα ηλικιακό όριο δεν υποκαθιστά την εκπαίδευση θεωρήθηκε επαρκής λόγος για να απορριφθεί το όριο. Υπήρξαν και εκείνοι που διέκριναν την καταστολή να εισβάλλει στο παιδικό δωμάτιο. Η ανεμπόδιστη παρουσία του αλγορίθμου φαίνεται πως προκαλεί λιγότερη ανησυχία.
Έτσι, ο καθένας βρήκε τον δικό του λόγο για να καταλήξουν όλοι στην ίδια άρνηση στήριξης. Εμείς επιλέξαμε να κάνουμε κάτι τώρα. Να εφαρμόσουμε κανόνες, να ελέγξουμε την αποτελεσματικότητά τους και να τους βελτιώσουμε όπου χρειάζεται. Τα παιδιά μεγαλώνουν όσο εμείς συζητάμε και ο χρόνος τους αξίζει περισσότερο από την πολιτική ευκολία της αναβολής.
