ΑΘΗΝΑ. Με αφορμή την παρουσία της στη Νέα Υόρκη, όπου στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ συμμετείχε στη συζήτηση για την 30ή επέτειο από το World Programme of Action for Youth, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, μίλησε στον «Εθνικό Κήρυκα» («Ε.Κ.») για τις πολιτικές της κυβέρνησης που αφορούν τη νεολαία, την κοινωνική ένταξη, την οικογένεια και την αντιμετώπιση της δημογραφικής πρόκλησης. Η κ. Μιχαηλίδου αναφέρθηκε στη θεαματική μείωση της ανεργίας των νέων, στη στήριξη των ευάλωτων ομάδων, καθώς και στις πρωτοβουλίες για τη συμμετοχή των νέων στον δημόσιο διάλογο. Παράλληλα, έστειλε μήνυμα προς την Ομογένεια, τονίζοντας ότι η Ελλάδα πλέον «καλωσορίζει πίσω τα παιδιά της» και υπογράμμισε πως το στεγαστικό ζήτημα αποτελεί την πιο άμεση προτεραιότητα της κυβέρνησης.
Αναλυτικά η συνέντευξη έχει ως εξής:
«Ε.Κ.»: Κυρία Υπουργέ, στον ΟΗΕ μιλήσατε για μια «θεμελιώδη μετατόπιση» από πολιτικές για τους νέους σε πολιτικές με τους νέους. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Μπορείτε να μας δώσετε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα;
Δόμνα Μιχαηλίδου: Είχα την ευκαιρία να παρευρεθώ στη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και να συμμετάσχω στη συζήτηση για την 30ή επέτειο από το World Programme of Action for Youth. Εκεί, παρουσίασα τις θέσεις της χώρας μας και την πρόοδο που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια, για τα ζητήματα Νεολαίας. Η δική μας αντίληψη δεν αντιμετωπίζει πια τους νέους απλώς ως μια «ειδική ομάδα ενδιαφέροντος». Αντίθετα, θεωρούνται όχι μόνο ισότιμοι συνομιλητές, αλλά και βασικοί συνδιαμορφωτές της πολιτικής μας. Η κρίσιμη δύναμη που ωθεί την κοινωνία μπροστά. Αν αυτό ίσχυε πάντοτε, ειδικά σε περίοδο έντονης δημογραφικής κρίσης, ισχύει ακόμα περισσότερο. Οι νέοι πρέπει να ακούγονται πολύ πιο έντονα. Ενα παράδειγμα, η εμπειρία του έτους Νεολαίας το 2022. Τότε που διοργανώθηκαν πάνω από 400 δράσεις, με τη συμμετοχή 50.000 νέων, που συζήτησαν από την κλιματική δράση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, μέχρι τη δημοκρατική συμμετοχή. Η διαβούλευση με τους νέους και η συμμετοχή τους στη λήψη αποφάσεων, ήρθε για να μείνει.
«Ε.Κ.»: Η ανεργία των νέων στην Ελλάδα μειώθηκε από περίπου 44% σε 24% την τελευταία τετραετία. Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή τη μείωση; Και τι μένει ακόμη να γίνει;
Δόμνα Μιχαηλίδου: Αυτό που επισημαίνετε, αποτελεί μέρος της θεαματικής συνολικής μείωσης της ανεργίας στη χώρα, τα χρόνια της διακυβέρνησής μας. Από το δυσθεώρητο 17,3% στο 7,9%, μια αξιοπρόσεκτη επιτυχία, σε επίπεδο Ε.Ε. Αποτέλεσμα της δουλειάς και των επιλογών μας. Γιατί η κυβέρνησή μας, από θέση αρχής, ενισχύει την εργασία, τις επενδύσεις, τη νέα γενιά. Από την 1η στιγμή στοχεύσαμε στην ανάπτυξη και επιτύχαμε έναν από τους καλύτερους ρυθμούς πανευρωπαϊκά. Ενθαρρύναμε τις επενδύσεις, αφαιρώντας κάθε είδους εμπόδια. Περιορίσαμε τη φοροδιαφυγή και δώσαμε κίνητρα για προσλήψεις. Οι νέοι μας, μια γενιά προικισμένη με εξαιρετικά εφόδια, ωφελήθηκαν από αυτές τις αλλαγές. Αλλά ναι, υπάρχει ακόμα δουλειά να γίνει. Με έμφαση στην εκπαίδευση και κατάρτιση, με κίνητρα στις επιχειρήσεις, με επενδύσεις στους πλέον δυναμικούς τομείς, όπως οι νέες τεχνολογίες, όπου η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει. Και βέβαια, με την ευκαιρία της συζήτησής μας, να απευθύνω και ένα κάλεσμα και στα νέα παιδιά της περίφημης ελληνικής μας Ομογένειας, που ζει κι εργάζεται στις ΗΠΑ και αλλού. Σε όποια γενιά και αν ανήκουν. Η Ελλάδα έχει ξεπεράσει την πρόσφατη κρίση. Δημιουργούμε τις ευκαιρίες και το περιβάλλον για να σας υποδεχθούμε πίσω στην πατρίδα που σας έχει ανάγκη, ως ζωτική δύναμη. Ηδη άλλωστε 420.000 άνθρωποι επέστρεψαν τα τελευταία χρόνια. Αν κάποτε η Ελλάδα έδιωχνε τα παιδιά της, τώρα τα καλωσορίζει πίσω, σε μια κοινή προσπάθεια να χτίσουμε μια σύγχρονη χώρα, που αξίζει κανείς να ζει και να δημιουργεί.
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση στον “Ε.Κ.”
«Ε.Κ.»: Η κοινωνική ένταξη και η στήριξη των ευάλωτων ομάδων ήταν ένας από τους άξονες της ομιλίας σας. Τι καινούργια μέτρα έρχονται για οικογένειες που βρίσκονται σε οικονομική δυσκολία;
Δόμνα Μιχαηλίδου: Μίλησα για τους δύο αυτούς βασικούς καταστατικούς μας στόχους και για τους οποίους πάντα θα προσπαθούμε. Οι παρεμβάσεις μας είναι συνεχείς και θέλω να αναφερθώ σε αυτές: Αμεσα, μέσα στο Νοέμβριο, επίκειται ενίσχυση των Ατόμων με Αναπηρία και των συνταξιούχων, με 250 ευρώ. Επίσης, τον ίδιο μήνα, επιστρέφουμε ένα ενοίκιο σε περίπου 950.000 δικαιούχους. Ακολουθεί η σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις, ενώ πρέπει να θυμόμαστε πως η συνολική αύξηση των αναπηρικών επιδομάτων ξεπέρασε το 8%. Επεκτείναμε το επίδομα κωφότητας και στις ηλικίες 18-65, διορθώνοντας μια αδικία. Εγκαινιάσαμε το πρωτοποριακό πρόγραμμα του «προσωπικού βοηθού» για τα ΑΜΕΑ και πλέον 1.600 συμπολίτες μας το καρπούνται, όπως και την «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον», για παρεμβάσεις στο σπίτι και τον εργασιακό τους χώρο. Κι επειδή στην εποχή μας η ισότητα στην πρόσβαση, αφορά και δεξιότητες όπως οι ψηφιακές, σχεδιάσαμε ένα ειδικό πρόγραμμα «ψηφιακής ενδυνάμωσης», για ΑΜΕΑ και ηλικιωμένους. Στη βάση όλων βρίσκονται βέβαια και οι διαδοχικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό που έχει φτάσει στα 880 ευρώ, καθώς και στις συντάξεις. Αυτά συνεχίζονται και με τις εξαγγελίες της ΔΕΘ. Με βασική μας επιλογή, τη στοχευμένη ενίσχυση μέσω της φορολογίας. Μια ενίσχυση που θα την δουν όλοι στο εισόδημά τους, από το νέο έτος και ιδίως εκείνοι που την έχουν περισσότερη ανάγκη. Και συνεχίζουμε. Ο Πρωθυπουργός έχει αποδείξει πως εννοεί, ότι το όποιο θετικό αποτέλεσμα στην οικονομία, θα επιστρέφεται στους πολίτες ως κοινωνικό μέρισμα. Γιατί εμείς θέλουμε μαζί με τους αριθμούς να ευημερούν και οι άνθρωποι.
«Ε.Κ.»: Η δημογραφική πρόκληση παραμένει καίρια για την Ελλάδα. Πώς συνδέονται οι πολιτικές για τη νεολαία με τις πολιτικές για το παιδί και την οικογένεια, ώστε να ανακοπεί η δημογραφική συρρίκνωση;
Δόμνα Μιχαηλίδου: Η δημογραφική πρόκληση είναι κοινή για το σύνολο σχεδόν του αναπτυγμένου κόσμου. Οι νέοι άνθρωποι κάνουν λιγότερα παιδιά ή αναβάλλουν την απόφαση για δημιουργία οικογένειας. Στη χώρα μας το πρόβλημα είναι πράγματι οξύ και απειλεί ευθέως τις προοπτικές μας. Γι’ αυτό, φυσικά και δεν μείναμε αδρανείς. Ιδρύθηκε το αυτόνομο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, στις αρμοδιότητες του οποίου εντάχθηκαν και οι συγκεκριμένες. Οι πολιτικές που αναφέρατε συνδέονται αλληλένδετα και αποτελούν ένα σύστημα. Είχα τη χαρά, κατά την πρώτη μου θητεία στο υπουργείο Εργασίας, να θεσμοθετήσουμε το επίδομα γέννησης, που πλέον φτάνει τα 2.400 ευρώ. Επεκτείναμε την άδεια μητρότητας στους 9 μήνες στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και αναγνωρίσαμε δικαίωμα αδείας στους πατέρες. Διευκολύνουμε (μέσω vouchers) τις οικογένειες να έχουν πρόσβαση στους βρεφονηπιακούς σταθμούς. Με τα νέα μέτρα της ΔΕΘ, οι βασικές φοροαπαλλαγές έχουν το βλέμμα στο δημογραφικό και ενισχύουν ακριβώς τους νέους, αλλά και τις οικογένειες με περισσότερα παιδιά. Με αυτό το πλέγμα πολιτικών, θα βελτιώσουμε τους σχετικούς δείκτες. Πιθανά θέματα «κουλτούρας» που εμπλέκονται, αφορούν μιαν άλλη, ενδιαφέρουσα συζήτηση.
«Ε.Κ.»: Μιλήσατε για ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στον δημόσιο διάλογο. Με ποια εργαλεία θα δοθεί πραγματικά «φωνή» στους νέους; Υπάρχει σχέδιο για θεσμοθέτηση μόνιμων μηχανισμών διαλόγου;
Δόμνα Μιχαηλίδου: Ακόμα ένα κρίσιμο θέμα, που δεν μπορεί άλλο να αφήνεται στις «καλένδες». Προφανώς και υπάρχουν εργαλεία για την ενίσχυση αυτής της συμμετοχής και πολλά είναι ήδη σε ισχύ. Από τα Δημοτικά Συμβούλια Νέων, που διαρκώς ενισχύονται, τα διάφορα fora νεολαίας διεθνώς, καταξιωμένους φορείς, όπως το Εθνικό Συμβούλιο Νεολαίας, αλλά και τις κομματικές νεολαίες ή τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών. Ενα παράδειγμα: στη Νέα Δημοκρατία, ισχύει ποσόστωση 10% για συμμετοχή νέων από την ΟΝΝΕΔ στην Πολιτική Επιτροπή του κόμματος. Κάτι που βλέπουμε να επεκτείνεται και αλλού. Είναι αναγκαιότητα οι νέοι να έχουν το λόγο. Οχι κάποτε. Τώρα, σήμερα. Είναι θέμα προοπτικής, αλλά και πραγματικής (διαγενεακής) δικαιοσύνης.
«Ε.Κ.»: Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ είχατε επαφές με ξένους ομολόγους. Ποια ήταν τα κύρια μηνύματα που πήρατε από αυτές τις συναντήσεις και σε ποιους τομείς βλέπετε πιθανές συνεργασίες;
Δόμνα Μιχαηλίδου: Παρόμοιες συναντήσεις αποτελούν πάντοτε μια ιδιαίτερη «πινελιά» σε αυτού του είδους τις εκδηλώσεις και έχουν ξεχωριστή αξία. Πολύ συχνά από παρόμοιες συναντήσεις προκύπτουν ωφέλιμες σχέσεις και συνεργασίες, σε κάθε επίπεδο πολιτικής. Αυτή τη φορά, είχα τη χαρά να βρεθώ με τους ομολόγους μου από την Κίνα, τη Βουλγαρία, την Κολομβία και τον Παναμά, την Αρμενία, καθώς και με τον Υφυπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας. Ανθρωποι κύρους με γνώση για το αντικείμενό τους, που πρεσβεύουν διαφορετικές κουλτούρες και προσεγγίσεις και συμβάλλουν στον εμπλουτισμό και της δικής μας ματιάς. Με όλους μοιράστηκα τη δική μας εμπειρία, τις επιτυχίες, τις προκλήσεις. Ολοι εκφράστηκαν επαινετικά για τη δική μας προσπάθεια και σημείωσαν πως πλέον είμαστε παντού παρόντες, πρόθυμοι για συνεργασία, κάτι που θα φανεί έμπρακτα. Σε συνέχεια επίσκεψής μου στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρευρέθηκα στην εκδήλωση της επίσημης έναρξης μιας διεθνούς πρωτοβουλίας, την «πατρότητα» της οποίας έχει ο αναπληρωτής πρωθυπουργός κ. David Lammy και στοχεύει στην αποϊδρυματοποίηση των παιδιών. Για την πολιτική της χώρας μας στο θέμα και τη μείωση 50% που έχουμε πετύχει, γίναμε δέκτες πολλών συγχαρητηρίων, τόσο από τον ίδιο τον κ. Lammy, όσο και από όλους τους συνομιλητές μας.
«Ε.Κ.»: Αν σας ζητούσα να ξεχωρίσετε μία προτεραιότητα για το άμεσο μέλλον ποια θα ήταν αυτή;
Δόμνα Μιχαηλίδου: Το δημογραφικό ήταν και παραμένει το πλέον πιεστικό ζήτημα, εθνικού χαρακτήρα, έχει όμως μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Αυτό που είναι πιο άμεσο -ενώ σχετίζεται και με το προηγούμενο- είναι το στεγαστικό ζήτημα. Ενα φλέγον θέμα, βασική μας προτεραιότητα, όπως τονίζει και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός. Η ενίσχυση του στεγαστικού αποθέματος, ώστε να καλυφθεί σημαντικό μέρος των αναγκών, είναι διαρκής μας στόχος. Τον επιδιώκουμε, μέσα από ήδη επιτυχημένα Προγράμματα, όπως τα «Σπίτι μου» 1 και 2 που έδωσαν και δίνουν λύσεις και από πολλές ακόμα πολιτικές, συνολικού ύψους 6,5 δισ. ευρώ που μπορεί κανείς να βρει συγκεντρωτικά στο stegasi.gov,gr, βρίσκοντας εκείνη που του ταιριάζει. Πολύ πρόσφατα, με νέο μας Νόμο, προσθέσαμε άλλα δύο πολύτιμα εργαλεία: την Κοινωνική Αντιπαροχή και την αξιοποίηση αδρανών στρατοπέδων του ΥΠΕΘΑ, που θα διατεθούν, κυρίως για κοινωνικές κατοικίες. Δίνουμε κίνηση, εκεί που υπήρχε στασιμότητα και αισιοδοξούμε, συνεχίζοντας με τον ίδιο τρόπο.